Mówimy o nich: prehistoryczne stworzenia. Wiemy, że chodziły po Ziemi bardzo dawno temu i że wyginęły. Kiedy dokładnie żyły dinozaury? Co wiemy na ten temat i skąd?
Ile lat temu żyły dinozaury?
Według naukowców stwory te zaczęły pojawiać się około 225 milionów lat temu, w okresie mezozoiku, zwanym triasem, i przebywały na Ziemi przez ponad 160 milionów lat, aby wyginąć pod koniec okresu kredy, czyli około 66 milionów lat temu.
W międzyczasie gatunki ewoluowały, żeby przystosować się do zmian klimatycznych. Pierwsze formy dinozaurów były małe i niepozorne. Od żyjących na ziemi jaszczurek różniły się na przykład lokalizacją łap. Podobno pierwszy stwór zaliczany do dinozaurów miał kończyny pod tułowiem zamiast po jego bokach.
Era, w której żyły dinozaury
Czas przebywania dinozaurów na Ziemi przypada na erę mezozoiczną. Dzieli się ona na trzy ważne okresy. Przyjrzyjmy się temu, jak ewoluowały dinozaury w tym czasie.
- Trias. Charakteryzował się stosunkowo suchym klimatem, z dużymi pustyniami i rzadkimi opadami. W tym czasie Ziemia była połączona w jeden superkontynent, Pangeę, co sprzyjało rozprzestrzenianiu się dinozaurów na szeroką skalę. Zróżnicowanie florystyczne było ograniczone. Dominowały paprocie i rośliny iglaste, które stanowiły główny pokarm roślinożernych dinozaurów.
- Jura. Warunki klimatyczne jury były bardziej wilgotne i ciepłe niż w okresie triasu, co sprzyjało rozwojowi roślinności, a co za tym idzie: pojawianiu się większej liczby dinozaurów. W tym czasie Pangea zaczęła się rozpadać. Powstawały nowe oceany i oddzielały się kontynenty. Z tego okresu pochodzą największe odkryte formy dinozaurów, na przykład diplodok.
- Kreda. W tym czasie dinozaury najliczniej występowały na Ziemi, opanowując wszystkie ekosystemy lądowe i morskie. T-Rex, którego możecie spotkać w naszym parku, pojawił się na Ziemi właśnie w tamtym okresie.
Koniec kredy to jednocześnie masowe wymieraniu dinozaurów. Wciąż nie ma pełnej zgody co do przyczyny tego zjawiska. Najbardziej rozpowszechniona teoria mówi o uderzeniu w Ziemię wielkiej planetoidy, po której został krater Chicxulub. Skutki tego wydarzenia były katastrofalne dla globu: nie tylko ogromne pożary, ale między innymi pył atmosferyczny, który odciął dopływ energii słonecznej, a to z kolei uniemożliwiło fotosyntezę. Około 75% gatunków zniknęło wówczas z powierzchni naszej planety.
Skąd czerpiemy wiedzę o tym, w jakim okresie żyły dinozaury?
Grupa badaczy, specjalizujących się w różnych gatunkach dinozaurów, to paleontolodzy. W swojej pracy potrafią powiedzieć bardzo dużo nie tylko o tym, kiedy istniały dinozaury, ale także jak wyglądały, czym się żywiły, w jaki sposób poruszały itd. Źródłem ich analiz są przede wszystkim skamieniałości, w tym:
- kości;
- zęby;
- inne fragmenty ciała, np. łuski czy pióra;
- odciski stóp;
- odchody;
- gniazda.
Połączenie skamieniałości z badaniami izotopowymi, analizą morfologiczną czy datowaniem radiometrycznym warstw skalnych pozwala naukowcom wysnuwać wnioski o tym, w jakim okresie żyły dinozaury i jak wiele wspólnego mają ze współczesnymi gatunkami zwierząt.
Zatorland ‒ dowiedz się, kiedy dinozaury były na Ziemi i spotkaj je w naszym parku!
Wiele skamieniałości dinozaurów możesz obejrzeć w naszym Muzeum Szkieletów i Skamieniałości. Czekają tam na Ciebie między innymi:
- szkielety dinozaurów w skali 1:1;
- czaszka T-Rexa w rzeczywistym rozmiarze;
- warsztaty paleontologiczne dla dzieci z użyciem prawdziwych narzędzi i prawdziwych skamielin.
Podążając ścieżką edukacyjną w Parku Ruchomych Dinozaurów, cała Wasza rodzina może dowiedzieć się mnóstwa ciekawostek o rozmaitych stworzeniach, które wiele milionów lat temu zamieszkiwały naszą planetę. Oglądanie dinozaurów w ich rzeczywistych rozmiarach to prawdziwa uczta dla wyobraźni, a spotkanie z ruchomymi, wydającymi dźwięki gadami ‒ niesamowite przeżycie dla małych i dużych.
